به گزارش رسانه آزنیک، نشست مطبوعاتی هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران، دوشنبه ۲۰ مهرماه با حضور جمعی از مدیران فرهنگی و مسئولان استان کرمان در سالن کنفرانس دفتر موسیقی برگزار شد. در این نشست، حفظ و انتقال میراث موسیقی اقوام به نسل جدید، شناسایی استعدادهای جوان، ثبت روایتهای پیشکسوتان و گسترش اجرای موسیقی در شهرستانها و مناطق عشایری از محورهای اصلی مطرحشده بود؛ رویکردی که تلاش دارد جشنواره را از یک رویداد چندروزه به جریانی مستمر برای حفظ و معرفی فرهنگ موسیقایی ایران تبدیل کند.
محمدعلی طالبی، استاندار کرمان، در این نشست موسیقی نواحی را بخشی از هویت و حافظه تاریخی ایران دانست و گفت: این موسیقی با فرهنگ شفاهی، آیینها، زبانها و شیوه زندگی مردم مناطق مختلف کشور پیوندی عمیق دارد.
وی با اشاره به تنوع فرهنگی و جغرافیایی استان کرمان اظهار کرد: گستردگی استان از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب، کرمان را به ایران کوچکی تبدیل کرده است و این تنوع در موسیقی محلی مناطق مختلف آن نیز دیده میشود.
طالبی با تأکید بر ضرورت تداوم فعالیتهای فرهنگی پس از پایان جشنواره افزود: انتظار میرود این رویداد به بستری ماندگار برای شناسایی، ثبت، معرفی و انتقال میراث موسیقی نواحی به نسلهای آینده تبدیل شود.
اجرای موسیقی در شهرستانها؛ گامی برای دسترسی گستردهتر مردم
استاندار کرمان با تأکید بر ضرورت توجه به عدالت فرهنگی گفت: جشنواره نباید تنها به مرکز استان و چند شهر بزرگ محدود بماند، بلکه بخشی از برنامهها باید در شهرستانها و مناطقی برگزار شود که از پیشینه غنی موسیقی محلی برخوردارند.
وی همچنین با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی و گردشگری کرمان اظهار کرد: برگزاری رویدادهای فرهنگی میتواند در رونق گردشگری و توسعه اقتصاد استان مؤثر باشد و به معرفی ظرفیتهای محلی در سطح ملی و بینالمللی کمک کند.
حسین اسحاقی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان، نیز با اشاره به سیاستهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در توجه به ظرفیتهای استانی گفت: رویکرد توجه به استانها و تأکید بر اینکه «ایران فقط تهران نیست»، زمینهساز اجرای برنامههای فرهنگی متنوعتری در مناطق مختلف کشور شده است.
وی با اشاره به بازگشت جشنواره موسیقی نواحی به کرمان افزود: با پیگیری مسئولان استان و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، زمینه برگزاری این دوره در کرمان فراهم شده است.
اسحاقی درباره برنامههای مردمی جشنواره توضیح داد: بخشی از اجراها در شهرستانهای مختلف برگزار میشود تا امکان حضور مردم مناطق همجوار نیز فراهم شود. شهرستان بم برای دسترسی آسانتر مردم سیستان و بلوچستان، کهنوج برای مردم هرمزگان، سیرجان برای مخاطبان استان فارس و رفسنجان برای مردم استان یزد در برنامه میزبانی از بخشهایی از جشنواره قرار گرفتهاند.
توجه به جوانان؛ از کشف استعدادها تا حمایت پس از جشنواره
مهدی شفیعی، معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با تشریح اهداف هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی گفت: حضور پیشکسوتان، شناسایی و معرفی جوانان فعال در موسیقی بومی، دعوت از گروههای توانمند اقوام مختلف و استفاده از ظرفیت این هنرمندان در برنامههای موسیقایی کشور، از اهداف اصلی این دوره است.
پیروز ارجمند، دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران، نیز با اشاره به بخش ویژه جوانان اظهار کرد: در سالهای اخیر، علاقه جوانان به موسیقی هویتی و بومی خود افزایش یافته است و در این دوره تلاش شده توجه ویژهای به استعدادهای جوان و معرفی تواناییهای آنان صورت گیرد.
وی افزود: حمایت از هنرمندان جوان نباید به روزهای برگزاری جشنواره محدود شود. مستندسازی فعالیتها، معرفی آثار و تواناییهای آنان در رسانهها و فراهم کردن زمینه تداوم فعالیتهایشان، از اقداماتی است که میتواند به رشد این جریان کمک کند.
ارجمند همچنین با اشاره به بخش «نگاه نو» گفت: برخی گروهها در سالهای اخیر تجربههای تازهای را در موسیقی نواحی دنبال کردهاند. جشنواره تلاش دارد ضمن احترام به اصالتهای موسیقی مناطق مختلف، فضایی برای معرفی این تجربهها فراهم کند تا هنرمندان بتوانند نگاههای جدید خود را در پیوند با هویت موسیقایی بومی ارائه دهند.
موسیقی نواحی در روستاها و مناطق عشایری
پیروز ارجمند، دبیر جشنواره با تشریح برنامههای این دوره گفت: جشنواره در کنار اجراهای صحنهای، بخشهایی همچون برنامههای ویژه پیشکسوتان و جوانان، نگاه نو، پژوهش، بینالملل، مستندسازی و تولید محتوا را در بر میگیرد.

وی درباره اجراهای خارج از سالنهای رسمی توضیح داد: در یکی از بخشها، هنرمندان به روستاهای دارای جمعیت قابلتوجه میروند و در کنار موسیقیدانان بومی همان مناطق به اجرای برنامه میپردازند. روستاهای کرمان و مناطق عشایری نیز میزبان این اجراها خواهند بود.
به گفته ارجمند، این برنامهها با رویکرد مشارکتی طراحی شدهاند تا موسیقیدانان محلی در کنار هنرمندان دعوتشده به اجرا بپردازند و مردم مناطق مختلف نیز فرصت بیشتری برای حضور در برنامههای جشنواره داشته باشند.
وی با تأکید بر حفظ اصالت موسیقی نواحی افزود: در اجراهای اصلی تلاش میشود مقامها، دستگاهها و ویژگیهای موسیقایی هر منطقه با توجه به پیشینه و شیوههای اصیل آن معرفی شوند. هنرمندان این بخش از طریق فراخوان و فرایند انتخاب آثار برگزیده خواهند شد.
ثبت خاطرات پیشکسوتان برای نسلهای آینده
ارجمند با اشاره به بخش ویژه پیشکسوتان گفت: در این بخش از استادان برجسته موسیقی نواحی دعوت میشود تا به اجرای برنامه بپردازند. همزمان، روایتها، خاطرات و تجربههای آنان نیز ثبت و مستندسازی خواهد شد تا برای نسلهای آینده باقی بماند.
وی با تأکید بر اهمیت تاریخ شفاهی موسیقی نواحی اظهار کرد: شماری از هنرمندانی که در دورههای نخست جشنواره حضور داشتند، دیگر در میان ما نیستند. مستندسازی زندگی و فعالیت این هنرمندان میتوانست امکان دسترسی نسلهای بعد به تجربهها و روایتهای بیشتری را فراهم کند.
دبیر جشنواره همچنین از برنامهریزی برای نمایش فیلمهای مستند موسیقی نواحی تولیدشده از دهه ۱۳۴۰ و برگزاری نمایشگاه عکس با موضوع موسیقی اقوام خبر داد. به گفته او، نمایش این آثار میتواند شناخت مخاطبان را از تاریخ موسیقی نواحی و هنرمندان آن افزایش دهد.
پژوهش و مستندسازی؛ فراتر از روزهای جشنواره
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران با اشاره به بخش پژوهش گفت: بررسی نسبت میان اصالت و نوآوری از محورهای این بخش است و تلاش میشود پژوهشهایی مورد توجه قرار گیرند که تحولات موسیقی نواحی را از منظر علمی بررسی میکنند.
وی از انتشار کتاب جشنواره و تولید محتوای مستند درباره سازها، خاطرات و روایتهای هنرمندان نیز خبر داد و افزود: پخش زنده اجراهای سالن اصلی از طریق پلتفرم شیدا پیشبینی شده است.
ارجمند با تأکید بر ضرورت استمرار فعالیتها پس از پایان جشنواره اظهار کرد: هدف این است که موسیقی نواحی در طول سال نیز موضوع برنامههای پژوهشی، تحلیل آثار و شناسایی ظرفیتهای تازه باشد. ایجاد بستری مطالعاتی در کرمان برای گردآوری و نگهداری اسناد، پژوهشها و اطلاعات هنرمندان نیز از برنامههای مورد نظر است.
وی همچنین از برنامهریزی برای اهدای نشان جشنواره به استادان، پژوهشگران، ناشران و فعالان حوزه معرفی و حفظ موسیقی نواحی خبر داد.
مذاکره برای حضور گروههای موسیقی خارجی
ارجمند درباره بخش بینالملل جشنواره گفت: این بخش با توجه به پیوندهای تاریخی و ارتباطات فرهنگی میان مناطق مختلف، از جمله مسیر تجارت ادویه، طراحی شده است؛ مسیری که کرمان نیز در آن جایگاه مهمی داشته است.
وی با اشاره به مذاکرات برای دعوت از گروههای خارجی افزود: رایزنیهایی برای حضور هنرمندانی از هند، پاکستان، افغانستان، ارمنستان، تاجیکستان، ازبکستان، عراق و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس انجام شده است.
به گفته دبیر جشنواره، با توجه به شرایط موجود، امکان حضور گروهها از مسیرهای مختلف، از جمله مسیر زمینی، در حال بررسی است و برگزارکنندگان امیدوارند در گام نخست میزبان پنج گروه خارجی باشند.
موسیقی نواحی و ظرفیتهای فرهنگی و گردشگری کرمان
ارجمند با اشاره به ظرفیتهای گردشگری استان گفت: در کنار برنامههای موسیقایی، معرفی جاذبههای گردشگری کرمان نیز مورد توجه قرار گرفته است و برنامههایی برای ارائه بستههای گردشگری و همکاری با آژانسهای فعال در کرمان و تهران در نظر گرفته شده است.
بابک رضایی، مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز با تأکید بر اهمیت موسیقی فرهنگی اظهار کرد: توجه به این حوزه یکی از مسئولیتهای مهم دفتر موسیقی است.
وی با اشاره به حضور هنرمندان موسیقی نواحی در برنامههای اجتماعی کشور گفت: در ماههای گذشته، دفتر موسیقی و انجمن موسیقی ایران بیش از دورههای پیشین میزبان هنرمندان این حوزه بودهاند و از حضور آنان در رویدادهای مختلف حمایت کردهاند. امیدواریم این توجه در هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران در کرمان نمود بیشتری پیدا کند.
شهباز حسنپور، نماینده مجلس استان کرمان، نیز با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی استان، بر ضرورت تولید محتوای بیشتر درباره مشاهیر و شخصیتهای فرهنگی کرمان تأکید کرد و حمایت مجمع نمایندگان استان از برنامههای فرهنگی را مورد توجه قرار داد.
هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران از ۹ تا ۱۴ آذرماه در شهر کرمان برگزار میشود. این دوره با محوریت اجراهای موسیقایی، شناسایی استعدادهای جوان، معرفی پیشکسوتان، پژوهش، مستندسازی و برنامههای بینالمللی، در پی تقویت پیوند نسل جدید با میراث موسیقی اقوام ایران و گسترش دسترسی مردم مناطق مختلف به رویدادهای فرهنگی است.
پایان//