به گزارش آزنیک، مرگ سوگند بار دیگر ضرورت توجه به وضعیت کودکان و نوجوانانی را که در محیط خانواده یا سایر محیطهای اجتماعی در معرض خشونت و آسیب قرار دارند، برجسته کرده است که در کنار مسئولیت خانواده ضرورت ایفای نقش نهادهای آموزشی و حمایتی را نیز یادآور میشود.
مدرسه یکی از مهمترین محیطهایی است که امکان شناسایی نشانههای کودکآزاری و وضعیت مخاطرهآمیز دانشآموزان در آن وجود دارد. معلمان، مدیران و مشاوران به دلیل ارتباط مستمر با دانشآموزان میتوانند تغییرات رفتاری، نشانههای ترس و اضطراب یا روایتهای مستقیم کودکان از خشونت در محیط خانه را شناسایی کنند اما پرسش اساسی این است که در چنین شرایطی مدرسه چه وظیفهای دارد و چگونه باید برای حمایت از دانشآموز اقدام کند؟
سید حسن موسویچلک معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر اینکه سازمان بهزیستی در قبال افراد قرارگرفته در وضعیت مخاطرهآمیز وظایف حمایتی و قانونی دارد، اظهار کرد: هر فردی که در وضعیت مخاطرهآمیز قرار داشته باشد یا مورد خشونت واقع شود در صورت اطلاعرسانی به سازمان بهزیستی یا مراجعه به اورژانس اجتماعی میتواند از حمایتهای قانونی این سازمان برخوردار شود و برای ارائه این حمایتها محدودیتی وجود ندارد.
وی افزود: این موضوع ممکن است در محیط خانه یا مدرسه اتفاق بیفتد در هر صورت وضعیت کودک یا نوجوان ارزیابی میشود و متناسب با شرایط و نیازهای او، حمایتهای لازم صورت میگیرد. گاهی مسئله با ارائه مشاوره مدیریت و حل میشود و در برخی موارد ممکن است لازم باشد کودک بهطور موقت از محیط آسیبزا جدا شود.
مداخله بهزیستی متناسب با شرایط کودک انجام میشود
موسویچلک ادامه داد: جدا کردن کودک از محیط آسیبزا با هماهنگی مراجع قضایی انجام میشود و در مواردی نیز ممکن است پیگیریهای حقوقی ضرورت پیدا کند. هر اقدامی که پس از ارزیابی اولیه در راستای مصالح و منافع کودک تشخیص داده شود، از سوی سازمان بهزیستی پیگیری خواهد شد.
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به تکالیف قانونی آموزش و پرورش در این زمینه گفت: در بند «چ» ماده 6 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب سال 1399 وظایفی برای آموزش و پرورش پیشبینی شده است. بر اساس این ماده، آموزش و پرورش مکلف است اطفال و نوجوانان مشمول این قانون از جمله افراد دارای وضعیت مخاطرهآمیز را شناسایی، راهنمایی و برای دریافت اقدامات حمایتی لازم به نهادهای حمایتی و قضایی معرفی کند.
وی افزود: در آییننامه اجرایی ماده 6 این قانون که در سال 1400 به تصویب هیئت وزیران رسید نیز در مواد 42 و 43، وظایف مشخصی برای آموزش و پرورش تعیین شده است. بر اساس ماده 43 چنانچه دانشآموزی در وضعیت مخاطرهآمیز قرار داشته باشد مدیر مدرسه ضمن اطلاع به آموزش و پرورش منطقه یا ناحیه میتواند موضوع را بهسرعت به سازمان بهزیستی اعلام کند.
گزارش کودکآزاری به بهزیستی تکلیف قانونی مدیران مدارس است
موسویچلک تصریح کرد: این موضوع صرفاً یک توصیه نیست بلکه تکلیف قانونی مدیران مدارس است. همچنین مدارس میتوانند از ظرفیت سامانه نماد یا نظام مراقبت اجتماعی دانشآموزان برای رصد وضعیت دانشآموزان استفاده کنند. اگر مدرسه بتواند با مشاوره و مداخله اولیه مسئله را مدیریت کند این اقدام انجام میشود اما در غیر این صورت باید متناسب با شرایط موضوع را فوراً به سازمان بهزیستی گزارش دهد.
وی با انتقاد از پایین بودن آگاهی برخی مدیران و معلمان نسبت به ظرفیتهای قانونی حمایت از کودکان و نوجوانان گفت: با وجود اینکه این تکالیف در قانون و آییننامه اجرایی آن بهصراحت مشخص شده و حتی سازمان بهزیستی برای معرفی مفاد قانون، محتوای تصویری نیز تهیه و منتشر کرده واقعیت این است که بسیاری از مدیران و معلمان مدارس از این ظرفیتهای قانونی اطلاع کافی ندارند.
دانشآموزان هم میتوانند با 123 تماس بگیرند
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر اینکه استفاده از خدمات اورژانس اجتماعی محدود به معرفی از سوی مدارس نیست، اظهار کرد: هر فردی، حتی خود دانشآموز میتواند با خط 123 اورژانس اجتماعی تماس بگیرد و درخواست کمک کند. در چنین شرایطی، سازمان بهزیستی و اورژانس اجتماعی بر اساس وظایف قانونی خود، حمایتهای لازم را از کودک انجام میدهند.
موسویچلک با اشاره به ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره ظرفیتهای حمایتی افزود: در حال حاضر حدود 25 درصد مردم کشور با اورژانس اجتماعی آشنایی دارند. آشنایی بیشتر خانوادهها، دانشآموزان و کادر مدارس با خطوط حمایتی از جمله اورژانس اجتماعی 123، صدای مشاور بهزیستی 1480 و خط ملی نماد 1570 میتواند زمینه مداخله و حمایت از کودکان را پیش از وقوع آسیبهای جدی فراهم کند.
بهزیستی اطلاعات همه کودکان در معرض خشونت را ندارد
وی در پاسخ به پرسشی درباره وجود بانک اطلاعاتی خانوادههای دارای سابقه کودکآزاری و خشونت خانگی در سازمان بهزیستی گفت: طبیعتاً سازمان بهزیستی اطلاعات همه کودکان در معرض خشونت را در اختیار ندارد چراکه همه این کودکان شناسایی نمیشوند یا به سازمان مراجعه و معرفی نمیشوند.
موسویچلک توضیح داد: اطلاعات کودکانی که به دلیل بدسرپرستی وارد مراکز نگهداری بهزیستی میشوند، در اختیار سازمان قرار دارد. بخش قابلتوجهی از کودکان حاضر در این مراکز، کودکانی هستند که در شرایط مخاطرهآمیز قرار داشتهاند و با حکم مراجع قضایی از محیط خانواده خارج شدهاند تا تحت حمایت سازمان بهزیستی قرار گیرند.
وی ادامه داد: همچنین اطلاعات افرادی که با اورژانس اجتماعی تماس میگیرند، ثبت میشود اما اگر دانشآموزی در محیط مدرسه یا کودکی در محیط کار مورد آزار قرار بگیرد و موضوع به سازمان بهزیستی گزارش نشود، طبیعتاً اطلاعاتی درباره وضعیت او در اختیار سازمان نخواهد بود.
انتهای پیام//