به گزارش پایگاه تحلیلی خبری آزنیک، همزمان با افزایش نگرانیها در پی تحولات اخیر منطقه و بازگشت فضای اضطراب به برخی خانوادهها، کارشناسان حوزه مشاوره و سلامت روان بر ضرورت توجه به وضعیت روحی کودکان و نوجوانان تأکید میکنند.
علیرضا مرتضوی، متخصص مشاوره، در گفتوگو با خبرنگار آزنیک با اشاره به تأثیر فضای بحرانی بر کودکان اظهار کرد: «در چنین شرایطی، نقش والدین به عنوان "ضربهگیر روانی" برای کودکان حیاتی است. کودکان بیش از آنکه اخبار را درک کنند، هیجانات و واکنشهای اطرافیان خود را دریافت میکنند و همین موضوع میتواند احساس امنیت یا ناامنی را در آنها شکل دهد.»
وی با استناد به اصول روانشناسی شناختی ـ رفتاری (CBT) و پروتکلهای مداخله در بحران، چند توصیه کاربردی برای خانوادهها ارائه کرد.
مرتضوی نخستین راهکار را مدیریت ورودیهای حسی کودکان دانست و گفت: «کودکان نباید در معرض مستقیم اخبار، تصاویر خشن یا گفتوگوهای اضطرابآور بزرگسالان قرار بگیرند. حتی زمانی که مشغول بازی هستند، مانند یک رادار به لحن صداها و کلماتی مانند جنگ، موشک یا کشته شدن توجه میکنند. تجربه نشان داده است اضطراب ناشی از تصاویر خشونتآمیز به مراتب دشوارتر از ذهن کودک پاک میشود.»
این متخصص مشاوره، حفظ روتین روزانه را دومین اصل مهم در مدیریت استرس کودکان عنوان کرد و افزود: «در زمان بحران، جهان برای کودک غیرقابل پیشبینی و ناامن به نظر میرسد. حفظ ساعت خواب، وعدههای غذایی و زمان بازی، به مغز کودک پیام ثبات و امنیت میدهد. استمرار همین برنامههای ساده روزانه به او نشان میدهد که زندگی شخصیاش همچنان قابل پیشبینی و کنترل است.»
وی درباره نحوه پاسخگویی به پرسشهای کودکان نیز تصریح کرد: «برخی والدین از پاسخ دادن به سوالات فرزندشان طفره میروند، در حالی که این موضوع باعث میشود کودک با قدرت تخیل خود سناریوهای ترسناکتری بسازد. بهتر است پاسخها صادقانه، کوتاه و متناسب با سن کودک باشد. برای مثال اگر کودک بپرسد "جنگ شده؟" میتوان گفت: "بین بعضی از بزرگترها اختلافاتی به وجود آمده، اما افراد زیادی در حال تلاش هستند تا امنیت مردم حفظ شود."»
مرتضوی همچنین بر اهمیت تخلیه هیجانی کودکان تأکید کرد و گفت: «کودکان همیشه با کلمات از ترسهای خود صحبت نمیکنند؛ آنها احساساتشان را از طریق بازی، قصه یا نقاشی بروز میدهند. اگر کودکی در بازیهایش به جنگ یا اتفاقات ترسناک اشاره کرد، نباید او را سرزنش کرد. این رفتار بخشی از فرآیند طبیعی پردازش هیجانات و نگرانیهاست. والدین میتوانند با همراهی و گفتوگوی آرام، به کودک کمک کنند احساس امنیت بیشتری پیدا کند.»
این کارشناس حوزه مشاوره در ادامه، مدیریت اضطراب والدین را مهمترین عامل در آرامش کودکان دانست و اظهار کرد: «براساس اصل سرایت هیجانی، اضطراب والدین به سرعت به فرزندان منتقل میشود. کودک پیش از آنکه به اخبار گوش دهد، به چهره و رفتار پدر و مادر نگاه میکند. به همین دلیل والدین باید پیش از صحبت با فرزندان، ابتدا هیجانات خود را مدیریت کنند.»
وی افزود: «اگر کودک متوجه ناراحتی یا نگرانی والدین شد، نیازی به پنهانکاری نیست. میتوان با زبانی ساده توضیح داد که از شنیدن برخی اخبار ناراحت شدهایم، اما در حال مدیریت شرایط هستیم. این رفتار به کودک مهارت تنظیم هیجان را آموزش میدهد.»
مرتضوی در پایان خاطرنشان کرد: «دنیای بیرون ممکن است در برخی مواقع ناامن و پرتنش به نظر برسد، اما آغوش والدین و فضای خانواده میتواند امنترین پناهگاه شناختی و روانی برای کودکان باشد. احساس امنیتی که کودک از خانواده دریافت میکنند از مهمترین عامل افزایش تابآوری او در روزهای دشوار است.
پایان//
