به گزارش پایگاه تحلیل خبری آزنیک، علی خاکی، روانشناس بالینی، در گفتوگو با خبرنگار ما با اشاره به ویژگیهای دوران نوجوانی اظهار کرد: نوجوانی دورهای از رشد است که از ۱۰ تا ۱۹ سالگی ادامه دارد و در این بازه، تغییرات مهمی از نظر جسمی و مغزی در فرد رخ میدهد. این تغییرات نیازهای تازهای را در نوجوان ایجاد میکند که باید به آنها توجه شود.
وی افزود: یکی از نیازهایی که در این دوره پررنگ میشود، نیاز به احساس تعلق است که در نوجوانی اغلب به شکل «احساس عشق» بروز پیدا میکند. عشق در نوجوانی احساسی واقعی و بخشی از روند طبیعی رشد انسان است، اما نسبت به عشق در بزرگسالی خامتر و هیجانیتر است.
خاکی ادامه داد: در کنار نیاز به تعلق، کشش جنسی نیز بخشی طبیعی از رشد نوجوان است. این احساس به دلیل نوظهور بودن، برای خود نوجوان نیز تجربهای تازه محسوب میشود و به همین دلیل بسیاری از نوجوانان نمیتوانند میان عشق و کشش جنسی تمایز روشنی قائل شوند.
این روانشناس بالینی با بیان اینکه نقش خانواده از همین نقطه آغاز میشود، گفت: والدین باید با ایجاد فضایی امن، صمیمی و به دور از قضاوت، امکان گفتوگو و مشورت را برای فرزند خود فراهم کنند تا نوجوان بتواند بدون ترس درباره احساسات و دغدغههای عاطفی و جنسی خود صحبت کند.
وی درباره ویژگیهای مغز در این دوره توضیح داد: در نوجوانی، بخشهای مغز که مسئول هیجان و دریافت پاداش هستند، زودتر از بخشهای مرتبط با تصمیمگیری، کنترل رفتار و پیشبینی پیامدها رشد میکنند. به همین دلیل نوجوان ممکن است در برخی موقعیتها تصمیمهای هیجانی بگیرد و بیش از هر زمان دیگری به حمایت و همراهی خانواده نیاز داشته باشد.
خاکی تاکید کرد: خانوادهها باید ضمن احترام به نیاز نوجوان برای استقلال و خودمختاری، محدودیتهایی واقعبینانه و متناسب با سن او تعیین کنند. ایجاد تعادل میان استقلال و نظارت، یکی از مهمترین وظایف والدین در این دوره است.
وی درباره نشانههای یک رابطه ناسالم نیز گفت: ناتوانی در مرزگذاری، نداشتن قدرت «نه» گفتن، وجود تهدید یا اجبار برای برقراری رابطه جنسی، اضطراب و استرس مداوم از جمله نشانههایی هستند که میتوانند از قرار گرفتن نوجوان در یک رابطه آسیبزا خبر دهند.
این روانشناس با اشاره به اهمیت گفتوگوی خانوادگی افزود: نوجوان باید بتواند ابهامها، نگرانیها و نیازهای عاطفی و جنسی خود را در محیطی امن با خانواده مطرح کند. در غیر این صورت، احتمال دریافت اطلاعات نادرست از منابع غیرمعتبر افزایش مییابد.
خاکی با اشاره به تفاوت نیمه اول و دوم نوجوانی تصریح کرد: در نیمه نخست نوجوانی، یعنی حدود ۱۰ تا ۱۶ سالگی، احتمال آسیبپذیری بیشتر است. در دوره دوم نوجوانی، یعنی ۱۶ تا ۱۹ سالگی، همچنان احتمال آسیب وجود دارد، اما تجربه روابط عاطفی میتواند بخشی طبیعی از فرایند رشد باشد. همچنین برخی پژوهشها نشان دادهاند افرادی که از ۱۶ سالگی به بعد وارد رابطه عاطفی شدهاند، در آینده رضایت بیشتری از زندگی عاطفی خود گزارش کردهاند.
وی در پایان توصیه کرد: والدین در مواجهه با روابط عاطفی فرزندشان از تحقیر، تنبیه یا شرمسار کردن او خودداری کنند و با آموزش صحیح، زمینه رشد سالم عاطفی و جنسی نوجوان را فراهم آورند. اگر خانواده امکان مدیریت این شرایط را ندارد، بهتر است از یک روانشناس یا مشاور متخصص کمک بگیرد تا نوجوان این مسیر طبیعی رشد را با کمترین آسیب طی کند.
پایان//
