آزنیک گزارش می‌دهد

اجباری شدن پیش‌دبستانی روی میز تصمیم‌سازان؛ موافقان توسعه، مخالفان شتاب‌زدگی

طرح اجباری‌ شدن پیش‌دبستانی از سن پنج‌سالگی در حالی روی میز قانون‌گذاران قرار گرفته که حتی در داخل وزارت آموزش و پرورش نیز اجماعی درباره اجرای آن وجود ندارد؛ تصمیمی که می‌تواند گامی مهم در توسعه عدالت آموزشی باشد یا در صورت شتاب‌زدگی، بحران تازه‌ای به ساختار فرسوده مدارس ایران اضافه کند.

به گزارش پایگاه تحلیلی خبری آزنیک، طرح اجباری‌شدن دوره پیش‌دبستانی از پنج‌سالگی در دستور کار نهادهای سیاست‌گذار آموزشی قرار گرفته و وزارت آموزش و پرورش مأمور بررسی زیرساخت‌های لازم برای اجرای آن شده است. هدف از این طرح، افزایش پوشش آموزش اولیه و همسوسازی نظام تعلیم و تربیت ایران با استانداردهای بین‌المللی عنوان می‌شود.

بر اساس پیشنهاد ارائه‌شده به کمیسیون آموزش مجلس، حضور در دوره پیش‌دبستانی شرط ورود به پایه اول ابتدایی خواهد بود. با این حال، این طرح حتی در داخل وزارت آموزش و پرورش نیز اجماع ندارد و برخی نمایندگان مجلس نیز نسبت به عملیاتی بودن آن هشدار داده‌اند.

منتقدان معتقدند اجباری‌کردن پیش‌دبستانی در شرایط کمبود معلم آموزش‌دیده، نبود زیرساخت در مناطق محروم و احتمال تحمیل هزینه‌های اضافی بر خانواده‌ها، می‌تواند به‌جای ارتقای کیفیت، بار تازه‌ای بر نظام آموزشی وارد کند. آنان تأکید دارند که پیش‌دبستانی باید «اختیاری و باکیفیت» باشد، نه «اجباری و کمّی».

در این میان، اندیشکده «دانا» با انتشار یادداشتی از دکتر فاطمه راغب، پژوهشگر حوزه سیاست‌گذاری آموزشی، نسبت به تغییرات شتاب‌زده هشدار داده و پیشنهاد داده است که پیش‌دبستانی در دو سطح طراحی شود:

۴ تا ۵ سالگی: اختیاری و بازی‌محور

۶ سالگی: اجباری با محوریت اجتماعی‌سازی و آمادگی تحصیلی

به گفته راغب، هرگونه تغییر ساختار باید به‌صورت تدریجی، همراه با اجرای آزمایشی در چند استان، مشارکت ذی‌نفعان (معلمان، والدین و مدیران مدارس) و پشتوانه پژوهشی باشد، در غیر این‌صورت خطر بی‌ثباتی نهادی و کاهش مشروعیت نظام آموزشی وجود دارد.

یکی دیگر از محورهای اختلاف، نقش دولت و بخش غیردولتی در اجرای این دوره است. اگرچه ارائه خدمات در سال‌های گذشته عمدتاً بر عهده بخش خصوصی بوده، اما کارشناسان تأکید دارند که دولت باید در تأمین دسترسی رایگان و عادلانه به پیش‌دبستانی در مناطق محروم پیشگام باشد.

با توجه به اینکه مجلس خواستار تغییر ساختار دوره‌های تحصیلی از مدل فعلی «۶-۳-۳» به «۱-۵-۳-۳» است، بحث بر سر مرز اختیارات نیز بالا گرفته است؛ برخی معتقدند که طراحی و اجرای چنین تغییراتی ماهیت اجرایی دارد و باید توسط وزارت آموزش و پرورش انجام شود، نه از مسیر قانون‌گذاری مستقیم.

پرونده این طرح همچنان در کمیسیون‌های تخصصی مجلس باز است و به نظر می‌رسد آینده پیش‌دبستانی در ایران بیش از هر زمان دیگری به چگونگی تصمیم‌گیری میان «توسعه کیفی» و «گسترش شتاب‌زده» گره خورده باشد.

پایان//