آزنیک گزارش می‌دهد

نشست خبری فجر ۴۴؛ تأکید دبیران بر تداوم تئاتر در شرایط دشوار

نشست خبری چهل‌وچهارمین جشنواره تئاتر فجر در حالی برگزار شد که دبیران جشنواره با اشاره به کاهش بودجه، حذف عملی بخش بین‌الملل و محدودیت‌های اطلاع‌رسانی، از برگزاری این دوره با عنوان «رویداد» به‌جای «جشنواره» خبر دادند و بر ضرورت تداوم تئاتر و نقش آن در همدلی هنرمندان تأکید کردند.

به گزارش پایگاه تحلیلی خبری آزنیک، نشست خبری چهل‌وچهارمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر با حضور سید وحید فخرموسوی، دبیر این دوره از جشنواره، برگزار شد.

فخرموسوی در ابتدای این نشست با خوشامدگویی به حاضران گفت: در تاریخ ۸ مهرماه به عنوان دبیر جشنواره منصوب شدم و در ۲۶ مهر، فراخوان جشنواره در ۱۰ بخش منتشر شد. بخش‌های این دوره شامل نمایش‌های صحنه‌ای، نمایش‌های خیابانی، دیگرگونه‌های اجرایی، نمایشنامه‌نویسی، رادیو تئاتر، مسابقه عکس، مسابقه پوستر، پژوهش و سمینار، بخش فراگیر و «فجر پلاس» است.

وی افزود: در این دوره و با همفکری همکاران، بخش جدید «ایران من» برای نخستین بار به جشنواره اضافه شد که به موضوعاتی همچون جنگ ۱۲ روزه، دفاع مقدس، جنگ تحمیلی و محور مقاومت می‌پردازد. همچنین در بخش «فراگیر»، سازمان بهزیستی کشور همراه جشنواره بود. بخش «فجر پلاس» نیز با همکاری انجمن صنفی تماشاخانه‌های خصوصی و مدیریت داوود نامور برگزار می‌شود.

دبیر جشنواره با اشاره به سیاست تمرکززدایی فرهنگی اظهار کرد: بنا به تأکید سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، افتتاحیه جشنواره و چند بخش از آن در استان کرمان برگزار شد. از ۲۲ تا ۲۶ دی‌ماه بخش‌هایی چون رادیو تئاتر، عکس و پوستر، پژوهش، بزرگداشت‌ها و تعدادی از اجراهای صحنه‌ای و خیابانی در کرمان برگزار شد و مراسم افتتاحیه نیز ۲۷ دی‌ماه همزمان با میلاد رسول اکرم(ص) در مجتمع فرهنگی هنری کرمان با استقبال مطلوب هنرمندان و مخاطبان همراه بود.

فخرموسوی درباره بخش بزرگداشت‌ها گفت: در این دوره، چهار بزرگداشت از استان تهران شامل نادر رجب‌پور، مریم کاظمی، جواد پیشگر و میرطاهر مظلومی و سه بزرگداشت از استان کرمان شامل رضا سلطانی‌زاده، علی کهن و مهدی ثانی برگزار شد. همچنین ۹ کارگاه آموزشی با حضور اساتیدی چون نادر برهانی‌مرند، سیامک زمردی، اشکان خیل‌نژاد، نسیم ادبی و دکتر رامتین شهبازی در کرمان برگزار شد.

وی با ارائه آماری از آثار دریافتی تصریح کرد: در بخش مرور ۲۷۴ اثر به دبیرخانه رسید که پس از ارزیابی، ۱۶ اثر به صورت قطعی و ۴ اثر به عنوان رزرو انتخاب شدند. هیئت انتخاب این بخش متشکل از قطب‌الدین صادقی و امیرکاوه آهنین‌جان بود.

دبیر جشنواره ادامه داد: در بخش نمایش‌های خیابانی ۲۴۳ اثر متقاضی حضور بودند که پس از بازبینی توسط هیئت انتخاب شامل سعید خیراللهی، احمد سمیعی و سمیه مهری، ۲۵ اثر به جدول اجراها راه یافتند. در بخش دیگرگونه‌های اجرایی نیز از میان ۱۴۰ اثر ارسالی، ۱۴ اثر انتخاب شد.

وی درباره بخش نمایشنامه‌نویسی گفت: این بخش با دریافت ۷۰۷ اثر یکی از پرمخاطب‌ترین بخش‌ها بود که از این تعداد، ۲۸۵ اثر از تهران و مابقی از شهرستان‌ها ارسال شد و در نهایت ۳ اثر بدون اولویت برگزیده شدند. داوری این بخش بر عهده محمد چرمشیر، جمشید خانیان و نعیمی بود و مدیریت آن را نادر برهانی‌مرند بر عهده داشت.

فخرموسوی افزود: در بخش رادیو تئاتر ۱۲۲ اثر به دبیرخانه رسید که ۲۶ اثر به جشنواره راه یافتند. در بخش عکس ۱۱۵ اثر بررسی شد که ۶۰ اثر منتخب، دوم بهمن‌ماه در خانه هنرمندان ایران به نمایش درمی‌آید. در بخش پوستر ۲۰۱ اثر مورد داوری قرار گرفت و ۳ اثر برگزیده شد. در بخش پژوهش نیز از میان ۱۴۶ چکیده ارسال‌شده، ۳ مقاله انتخاب شد. همچنین مقرر شد در بخش «ایران من» ۱۰ اثر خیابانی و ۱۰ اثر صحنه‌ای اجرا شود.

در ادامه این نشست، عباس غفاری، دبیر اجرایی جشنواره، با ابراز تأسف از قطعی اینترنت در روزهای اخیر، یاد هنرمندان درگذشته‌ای چون بهرام بیضایی، هادی مرزبان و مژده دایی را گرامی داشت. او با اشاره به انتخاب دیرهنگام دبیر جشنواره و انتشار با تأخیر فراخوان، این موضوع را عامل فشردگی برنامه‌ریزی‌ها دانست.

غفاری با بیان اینکه بخش بین‌الملل در سال‌های اخیر پاشنه آشیل جشنواره تئاتر فجر بوده است، گفت: در این دوره بیش از ۲۰۰ اثر خارجی دریافت شد که در نهایت ۷ اثر انتخاب شدند. تا هفته گذشته قرار بود این گروه‌ها به ایران سفر کنند و سه داور خارجی از ترکیه و تاجیکستان نیز در کنار جشنواره باشند، اما امکان سفر برای آنان فراهم نشد.

وی تأکید کرد: امسال نمی‌توانیم از عنوان «جشنواره» استفاده کنیم و به همین دلیل عنوان «رویداد» را جایگزین کرده‌ایم. امیدواریم این رویداد به عرصه‌ای برای همدلی تبدیل شود، چراکه تئاتر فجر در سال‌های گذشته سکوی پرتاب بسیاری از هنرمندان بوده و امسال نیز با حضور جوانان مستعد می‌تواند تأثیرگذار باشد.

در بخش دیگری از نشست، فخرموسوی با اشاره به ترکیب شرکت‌کنندگان گفت: ۶۲ درصد آثار امسال از استان‌ها به جشنواره راه یافته‌اند. داوری بخش فراگیر بر عهده قطب‌الدین صادقی، شهرام کرمی و شهرام زرگر است و آرش دادگر، مریم کاظمی و محمد حاتمی نیز داوران بخش «فجر پلاس» هستند. در این بخش، ۱۷ نمایش در ۷ سالن خصوصی روی صحنه می‌رود.

وی درباره بخش بین‌الملل توضیح داد: قرار بود کشور ایتالیا در پنج بخش جشنواره در کرمان اجرا داشته باشد و همچنین گروه‌هایی از آلمان، عراق، روسیه، ترکیه، گرجستان و ارمنستان در اجراها یا کارگاه‌های آموزشی حضور پیدا کنند که به دلایل مختلف و همچنین عدم امکان فراهم شدن شرایط از سوی وزارت امور خارجه، این سفرها لغو شد.

فخرموسوی درباره بودجه جشنواره نیز گفت: برای این دوره ۲۸ میلیارد تومان بودجه در نظر گرفته شده که نسبت به سال گذشته کاهش داشته است و امیدواریم افزایش پیدا کند. برای بخش بین‌الملل بودجه دلاری پیش‌بینی نشده بود و قرار بود منابع ریالی تبدیل شود. با این حال تلاش کرده‌ایم کاهش بودجه بر کیفیت آثار تأثیر نگذارد و صرفه‌جویی‌ها در بخش‌های دیگر انجام شود.

وی درباره بخش مهمان جشنواره تأکید کرد: انتخاب آثار این بخش بر عهده هیأتی پنج‌نفره بوده و شخصاً هیچ اثری را انتخاب نکرده‌ام. در این بخش ۱۰ اثر روی صحنه می‌رود.

غفاری همچنین درباره برگزاری بخش خیابانی جشنواره با توجه به شرایط اجتماعی توضیح داد: اجراهای خیابانی در محوطه تئاترشهر و پهنه رودکی برگزار می‌شود و در صورت بروز مشکل، اجراها به محوطه تالار وحدت و تئاترشهر منتقل خواهد شد. امسال تنها این دو مکان برای اجراهای خیابانی در نظر گرفته شده است.

در ادامه، فخرموسوی در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت برگزاری جشنواره در شرایط فعلی گفت: حضور در رویدادی مانند فجر می‌تواند حال هنرمندان را بهتر کند. تئاتر مظلوم‌ترین هنر کشور است و معمولاً نخستین حوزه‌ای است که از اتفاقات اجتماعی آسیب می‌بیند.

غفاری نیز با تأکید بر این موضوع افزود: ما هم در همین شرایط زندگی می‌کنیم و حضور در فجر یک انتخاب است. تئاتر محل امرار معاش بخشی از هنرمندان است و نمی‌توان این مسیر را مسدود کرد. تئاتر جای گفت‌وگوست، نه توهین، و نباید آن را تنها هنر حکومتی دانست؛ در حالی که دیگر هنرها با چنین برچسبی مواجه نیستند.

فخرموسوی در پاسخ به پرسشی درباره انصراف احتمالی گروه‌ها گفت: تاکنون هیچ انصراف مکتوبی دریافت نکرده‌ایم. برخی گروه‌ها مشکلاتی داشته‌اند که در حال رفع آن هستند و در صورت انصراف احتمالی، گروه جایگزین معرفی نخواهد شد.

وی درباره محدودیت‌های اطلاع‌رسانی جشنواره نیز اظهار کرد: به دلیل شرایط اینترنت با مشکلاتی مواجه هستیم و امیدواریم تا پایان هفته اینترنت به‌طور کامل وصل شود، هرچند مشخص نیست این موضوع چه تأثیری بر روند جشنواره خواهد داشت.

در بخش دیگری از نشست، رامتین شهبازی دبیر بخش سمینار، اعلام کرد: سمینار جشنواره که قرار بود هفته گذشته برگزار شود، ششم و هفتم بهمن‌ماه برگزار خواهد شد و به دلیل درگذشت بهرام بیضایی، پنلی ویژه این هنرمند نیز در نظر گرفته شده است.

در پایان نشست اعلام شد جدول نهایی اجراهای جشنواره، روز چهارشنبه یکم بهمن‌ماه در سامانه جشنواره و سایت ایران‌تئاتر منتشر خواهد شد.

پایان//