در گفت‌وگو با آزنیک مطرح شد

تصویر کتاب باید روح داستان را به کودک نشان دهد؛ نه تزئین باشد

دلارام فقانی، تصویرگر باسابقه کتاب کودک و عضو شورای کتاب کودک، با انتقاد از شرایط اقتصادی و سیاست‌گذاری‌های فرهنگی در حوزه نشر می‌گوید هزینه‌های بالای تولید کتاب و بی‌توجهی ناشران به آثار تألیفی، تصویرگری کودک را در تنگنا قرار داده و مانع شکل‌گیری دنیایی باکیفیت برای مخاطبان خردسال شده است.

به گزارش پایگاه تحلیلی خبری آزنیک، دلارام فقانی، تصویرگر باسابقه کتاب کودک و عضو شورای کتاب کودک، با انتقاد از شرایط اقتصادی و سیاست‌گذاری‌های فرهنگی در حوزه نشر می‌گوید هزینه‌های بالای تولید کتاب و بی‌توجهی ناشران به آثار تألیفی، تصویرگری کودک را در تنگنا قرار داده و مانع شکل‌گیری دنیایی باکیفیت برای مخاطبان خردسال شده است.                                                                                                                                   

دلارام فقانی، تصویرگر کتاب کودک و نوجوان، عضو انجمن تصویرگران ایران و عضو شورای کتاب کودک که در عین حال در آموزش‌وپرورش نیز فعالیت دارد، از وضعیت تصویرگری کودک در کشور و چالش‌های پیش‌روی آن می‌گوید؛ حوزه‌ای که او تأکید می‌کند باید بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گیرد، چراکه «تصویر» بخش مهمی از دنیای کودکی را می‌سازد.

از آموزش تا خلق تصویری برای جهان کودکان

فقانی درباره ورود خود به این عرصه توضیح می‌دهد:«کار در حوزه کودکان و نوجوانان همیشه برایم مهم بوده است. از معلمی شروع شد و بعدها فهمیدم ادبیات چه تأثیر شگرفی در ساخت باورهای کودکان دارد. برای همین خلق تصاویر مبتنی بر روایت‌ها برای من جایگاه ویژه‌ای پیدا کرد.»

الهام از نگارگری برای هویت‌بخشی به کتاب کودک

او با اشاره به پس‌زمینه‌اش در نگارگری می‌گوید: «نگارگری برای من همان تصویرسازی ایرانی است؛ مبتنی بر متن و روایت. از این رو برای خلق فضاها و عناصر بصری داستان‌هایم از نگارگری الهام می‌گیرم و تکنیکم نیز بر همان اساس شکل گرفته است.»

هزینه‌های سنگین تولید؛ علت گرایش ناشران به ترجمه

این تصویرگر، تولید کتاب تألیفی را تحت تأثیر جدی مسائل مالی می‌داند: «هزینه‌های تصویرگری و تالیف بالاست و بیشتر ناشران ترجیح می‌دهند آثار ترجمه چاپ کنند. اغلب ناشران، به‌جز چند مورد محدود، کپی‌رایت نمی‌خرند و در نتیجه هزینه‌شان به چاپ و توزیع تقلیل پیدا می‌کند.»

اثر اقتصاد بر خلاقیت؛ کاهش پروژه‌ها، افزایش نگرانی‌ها

فقانی می‌گوید شیوه هنری او باعث کاهش پیشنهادهای کاری شده است: «من دستی کار می‌کنم. بسیاری از دوستان برای کاهش هزینه‌ها به دیجیتال روی آورده‌اند. اما من هنوز لذت کار دست را ترجیح می‌دهم. با این حال تعداد پروژه‌هایم کم شده، چون دستمزد تصویرگری پایین است و کیفیت چاپ هم در نهایت راضی‌کننده نیست.»

فناوری؛ تهدید یا فرصت برای هنر کودک؟

او معتقد است فناوری در ذات خود تهدید نیست اما خطرهایی را در پی دارد:«داده‌های تصویری زیاد شده و همین باعث شباهت شدید آثار می‌شود. کودک از دیدن سبک‌های متنوع محروم می‌شود. اگر فقط دنبال دیده شدن و فروش باشیم، کار تاریخ مصرف پیدا می‌کند.»

نقش تصویر در ترویج کتاب‌خوانی

فقانی با اشاره به رقابت شدید تصویر در دنیای امروز می‌گوید: «کودکان با انیمیشن و بازی‌های کامپیوتری مواجه هستند و نمی‌توان منکر جذابیت آنها شد. تصویر کتاب زمانی اثرگذار است که روح داستان را نمایان کند، نه اینکه فقط تزئینی باشد.»

دلارام فقانی در پایان بر یک نکته اساسی تأکید دارد:«کار ما شکل دادن به دنیای کودکی است؛ دنیایی که نباید قربانی هزینه‌ها و سیاست‌گذاری‌های نادرست شود.»

پایان//