به گزارش پایگاه تحلیلی خبری آزنیک، یوسفی، متولد ۱۳۳۲ در همدان، فعالیت حرفه‌ای‌اش را در عرصه ادبیات کودک و نوجوان با کتاب «سال تحویل شد» در سال ۱۳۵۷ آغاز کرد و تاکنون بیش از ۶۰ عنوان کتاب منتشر کرده است. از آثار شاخص او می‌توان به «اگر بچه رستم بودم»، «قفس»، «دنیا مال من است»، «هفت چناران» و «یک وجب آسمان» اشاره کرد. استقبال از کتاب‌های او و همکاری طولانی‌اش با انتشارات «امیرکبیر» (کتاب‌های شکوفه) بهانه‌ای شد تا در گفت‌وگویی، وضعیت ادبیات کودک و نوجوان را از نگاه او مرور کنیم.


یوسفی معتقد است مشکلات این حوزه محدود به ایران نیست و دغدغه‌هایی مانند رعایت حق کپی‌رایت، توزیع غیرقانونی آثار و تصمیم‌گیری‌های سلیقه‌ای شوراها، مسائل جهانی‌اند. او تأکید می‌کند که بحران کرونا و حتی جنگ اخیر در منطقه، ضربه‌ی بزرگی به نشر کودک زده است؛ زیرا برخلاف بزرگسالان، کتاب کودک نیازمند حضور و انتخاب مستقیم کودکان و خانواده‌هاست. به‌دلیل تعطیلی مدارس و محدودیت‌های اقتصادی، بسیاری از خانواده‌ها دیگر کتاب کودک نمی‌خرند و برخی ناشران نیز نتوانستند از این بحران جان سالم به‌در ببرند. با این حال، او فعالیت دوباره ناشران دولتی مثل «سروش» و «کانون پرورش فکری» را نشانه‌ای مثبت می‌داند.


از نظر یوسفی، یکی از راهکارهای مهم، تغییر ترکیب شوراهای بررسی کتاب در ناشران دولتی است. به باور او، حضور کارشناسان مستقل و منتقدان بیرون از ساختارهای دولتی، مسیر را برای نوآوری و توجه بیشتر به نیازهای کودکان باز می‌کند. او همچنین معتقد است تا زمانی که ایران به کنوانسیون‌های جهانی کپی‌رایت نپیوندد، حقوق نویسندگان و ناشران حفظ نمی‌شود و تولید آثار جدید به خطر می‌افتد.


از نگاه یوسفی، مشکلات اقتصادی هم مزید بر علت است؛ افزایش قیمت دلار هزینه‌های چاپ را بالا برده و کتاب را از سبد خرید طبقه متوسط حذف کرده است. در این میان، ناشران خصوصی با تکیه بر خلاقیت و نگاه به بازار جهانی، هنوز توانسته‌اند سرپا بمانند، در حالی که ناشران دولتی بیشتر به بودجه‌های تخصیصی متکی‌اند.


یوسفی در نهایت تأکید می‌کند که ادبیات کودک و نوجوان در سطح جهانی هم تحت تأثیر تغییرات فناوری است و دسترسی آسان به نسخه‌های دیجیتال، فروش کتاب‌های چاپی را کاهش داده است؛ اما در کشورهایی با قوانین سخت‌گیرانه کپی‌رایت، این آسیب کمتر است. او امیدوار است اگر اصلاحات ساختاری و مدیریتی در شوراها و سیاست‌های نشر جدی گرفته شود، این حوزه بتواند دوباره جایگاه پیشین خود را به دست آورد.





پایان//