در دنیای امروز که مرزهای ارتباطی به حداقل رسیده است، بسیاری از والدین به دنبال راهکارهایی برای دوزبانه کردن فرزندان خود از سنین پایین هستند. اما آیا دوزبانه بودن فقط به معنای حفظ کردن لغات است یا فرآیندی پیچیدهتر در رشد ذهنی کودک دارد؟
به گزارش پایگاه تحلیلی خبری آزنیک، برای بررسی ابعاد دقیق این موضوع، به سراغ «دکتر آرتین سهرابی»، متخصص آموزش زبان به کودکان و نوجوانان رفتیم. دکتر سهرابی که سالهاست در زمینه متدولوژی آموزش زبانهای خارجی به کودکانِ زیر ۱۰ سال فعالیت میکند، معتقد است که یادگیری زبان دوم در کودکی، فراتر از یک مهارت آموزشی، یک «تجربه زیسته» است.
زبان؛ بازیِ رشد، نه فشارِ درسی
دکتر سهرابی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به اشتباهات رایج والدین میگوید: «بزرگترین خطای والدین این است که آموزش زبان را مانند کلاسهای درسِ بزرگسالان، به صورت خشک و مستقیم شروع میکنند. در حالی که کودک، جهان را از دریچه بازی میشناسد. برای دوزبانه شدن، زبان نباید به کودک "آموزش" داده شود، بلکه باید در محیط زندگی او "جاری" شود.»
متد «یکوالد، یکزبان»؛ راهکار طلایی
از این مربی زبان پرسیدیم بهترین استراتژی برای والدینی که میخواهند فرزندشان از کودکی دوزبانه باشد چیست؟ او پاسخ میدهد: «متد (OPOL - One Parent, One Language) همچنان یکی از موفقترین روشهاست. در این روش، یکی از والدین همواره با زبان مادری و دیگری با زبان هدف (دوم) با کودک صحبت میکند. این کار به مغز کودک کمک میکند تا به طور طبیعی مرز بین دو زبان را شناسایی کند و دچار گیجی نشود.»
علائم یک مسیر موفق
دکتر سهرابی در پاسخ به این سوال که والدین چگونه بفهمند مسیر درستی را طی میکنند، چند نکته کلیدی را برشمرد:
پرهیز از اصلاح مداوم: «اگر کودک در جمله خود از ترکیب هر دو زبان استفاده کرد (Code-switching)، او را سرزنش نکنید. این نشانهی خلاقیت مغز او در حل مسئله است، نه نشانهی شکست در یادگیری.»
استمرار بیش از شدت:** «۱۵ دقیقه بازی، قصه گفتن یا تماشای کارتون با کیفیت به زبان دوم در هر روز، بسیار مؤثرتر از ۳ ساعت کلاس آموزشی فشرده در هفته است.»
صبر در صحبت کردن:«کودکان دوزبانه ممکن است در ابتدا کمی دیرتر از همسالان خود شروع به صحبت کنند. این کاملاً طبیعی است؛ مغز آنها در حال پردازش دو سیستم زبانی متفاوت است و به زودی با دایره واژگانی غنیتر از همسالان خود، شروع به حرف زدن خواهند کرد.»
آیا دوزبانه بودن باعث اختلال گفتار میشود؟
دکتر سهرابی در پایان این گفتگو، یک باور غلط قدیمی را اصلاح میکند: «بسیاری از والدین نگرانند که دوزبانه بودن باعث لکنت یا اختلال گفتاری شود. تحقیقات علمی مدرن نشان میدهد که هیچ شواهدی مبنی بر این موضوع وجود ندارد. اتفاقاً کودکانی که در محیطهای چندزبانه رشد میکنند، در مهارتهای "اجرایی مغز" مثل تمرکز، حل مسئله و انعطافپذیری شناختی، پیشروتر از سایرین هستند.»
او در پایان به والدین توصیه میکند: «هدف نهایی نباید رسیدن به لهجهی کامل باشد، بلکه باید ایجاد "ارتباطی عاشقانه" با زبان دوم باشد. اگر کودک از زبان دوم لذت ببرد، این زبان تا پایان عمر با او خواهد ماند.»
نکته: برای شروع مسیر دوزبانهسازی، مشورت با متخصصین این حوزه و پرهیز از اعمال فشار بر کودک، ضروری است.
پایان//
